Samráð í heilbrigðisþjónustu : heimspekilegur inngangur að málþingi Siðaráðs landlæknis

Research output: Contribution to journalArticlepeer-review

Abstract

Þegar litið er á þær tillögur sem eru til umræðu á þessu málþingi (1) stingur í augu hve hugmyndir um sjálfræði og sjálfsákvörðunarrétt sjúklinga fá þar mikið rými. Raunar má segja að þessar hugmyndir gangi eins og rauður þráður gegnum plöggin þrjú og myndi annan meginþáttinn í þeim siðfræðilega kjarna sem í þeim felst. Hinn meginþátturinn er umhyggja fyrir velferð þess fólks sem þiggur heilbrigðisþjónustu eða tekur þátt í læknisfræðilegum rannsóknum. Þessir tveir þættir, virðing fyrir sjálfræði skjólstæðings og umhyggja fyrir velferð hans, eru samofnir í því sem ég hef nefnt virðingu fyrir sjúklingnum sem manneskju og tel að eigi að liggja heilbrigðisþjónustu og rannsóknum á fólki til grundvallar. Að mínu mati getur þessi siðferðilega krafa best tryggt það að jafnan sé unnið með hagsmuni sjúklinga að leiðarljósi (2). Það er að sjálfsögðu ekkert nýtt að talað sé um að fagfólki í heilbrigðisþjónustu beri að tryggja bestu hagsmuni sjúklings. Í læknaeiði Hippókratesar standa til dæmis eftirfarandi setningar sem orða þessa hugsun á hnitmiðað-an hátt: „Þær einar fyrirskipanir mun ég gjöra er séu sjúklingum mínum til gagns og nytsemd-ar, eftir þvísem þekking mín og dómgreind fær frekast ráðið. Forðast mun ég að aðhafast nokkuð illt eða óréttlátt gagnvart þeim"(3). Það er vel þess virði að staldra örlítið við þessar setningar. Fyrsta setningin kemur orðum að því siðalögmáli sem á íslensku er yfirleitt kennt við velgjörð, það er að læknirinn geri það eitt sem er sjúklingnum til góðs, honum „til gagns og nytsemdar" (3). Síðari málsgreinin setur hins vegar fram þá reglu sem lengst af var lögð til grundvallar í siðfræði heilbrigðisgreina og heitir á latínu primum non nocere, eða umfram allt skaðið ekki, eins og útleggja mætti það á íslensku.
Original languageIcelandic
JournalLæknablaðið
Publication statusPublished - 1 May 1997

Other keywords

  • Siðfræði
  • Hippókratesareiður
  • Persónuupplýsingar
  • Ethics, Medical
  • Hippocratic Oath
  • Informed Consent

Cite this